Complex Matrices - 复矩阵
本页目录
复矩阵
复向量空间 (Complex Vector Space) \mathbb{C}^n:
\begin{bmatrix}
x_{1} \\
\vdots \\
x_{n}
\end{bmatrix}
其中 x_{i}\in \mathbb{C},也就是说,x_{i}=a_{i}+i b_{i}。
空间中定义的加法和数乘(这里的数是复数)都是平凡的。
定义共轭:
\bar{\boldsymbol{x}}=\begin{bmatrix}
\overline{x_{1}} \\
\vdots \\
\overline{x_{n}}
\end{bmatrix}
定义内积(inner product):
\left\langle \boldsymbol{x},\boldsymbol{y} \right\rangle :=\overline{\boldsymbol{x}}^{\top}\boldsymbol{y}= \overline{x_{1}}y_{1}+\overline{x_{2}}y_{2}+\dots+\overline{x_{n}}y_{n}\in \mathbb{C}
定义正交:
\boldsymbol{x}\perp \boldsymbol{y}\iff \left\langle \boldsymbol{x},\boldsymbol{y} \right\rangle =0
定义长度(Length):
\lVert \boldsymbol{x} \rVert ^{2}=\overline{\boldsymbol{x}}^{\top}\boldsymbol{x}=\overline{x_{1}}x_{1}+\overline{x_{2}}x_{2}+\dots+\overline{x_{n}}x_{n}
复矩阵(Complex Matrices):
A=(a_{ij})_{m\times n}, a_{ij}\in \mathbb{C}
共轭:
\bar{A}=(\overline{a_{ij}})_{m\times n}
\overline{AB}=\overline{A}\,\,\overline{B}
\overline{\lambda A}=\overline{\lambda}\,\,\overline{A}
共轭转置(Conjugate Transpose):
A^{\mathrm{H}}:=\overline{A}^{\top}=\overline{A^{\top}}
这里有
(AB)^{\mathrm{H}}=B^{\mathrm{H}}A^{\mathrm{H}}
用定义容易证明。
埃尔米特矩阵(Hermitian Matrices)
满足 A^{\mathrm{H}}=A 的矩阵。
- 埃尔米特矩阵是方阵。
- 对角元为实数。(共轭等于本身)
- 若这里
A是实矩阵,则A^{\mathrm{H}}=A^{\top},所以它为一个对称矩阵。
定理:埃尔米特矩阵的特征值是实数。
- 引理:
\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A\boldsymbol{x}是实数。这是因为,(\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A\boldsymbol{x})^{\mathrm{H}}=\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A^{\mathrm{H}}(\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}})^{\mathrm{H}}=\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A\boldsymbol{x}。 - 假设
\lambda\in \mathbb{C}是一个A的特征值,对应非零的特征向量\boldsymbol{x}\in \mathbb{C}^n。 - 那么
A\boldsymbol{x}=\lambda \boldsymbol{x},因此\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A\boldsymbol{x}=\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\lambda \boldsymbol{x}=\lambda \lVert \boldsymbol{x} \rVert^{2}是一个实数,而\lVert \boldsymbol{x} \rVert^{2}也是一个实数。 - 那么
\lambda= \frac{\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A\boldsymbol{x}}{\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{x}}是一个实数。
定理:若 \boldsymbol{x},\boldsymbol{y} 是埃尔米特矩阵的两特征向量,对应不同的特征值 \lambda,\mu,则 \boldsymbol{x}\perp \boldsymbol{y}。
- 证明:
(A\boldsymbol{x})^{\mathrm{H}} \boldsymbol{y}既等于(\lambda \boldsymbol{x})^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}=\lambda (\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}),又等于\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}=\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}A\boldsymbol{y}=\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\mu \boldsymbol{y}=\mu(\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y})。由于\lambda\neq \mu,必然有\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}=0。
定理:实对称矩阵可以被对角化分解为 A=Q\Lambda Q^{\top} 的形式,其中 Q 是一个正交矩阵(列为特征向量),\Lambda 是一个对角矩阵。
- 实对称矩阵是埃尔米特矩阵,因此若特征值两两不同,可得特征向量两两垂直。再标准化一下就得到
S=Q,由于Q^{\top}Q=I,就得到上面的形式。
进一步的,实对称矩阵可以写成一维投影矩阵(投影到每个特征向量上)的线性组合。
-
A=Q\Lambda Q^{\top}=\begin{bmatrix} \boldsymbol{x}_{1} & \dots & \boldsymbol{x}_{n} \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \lambda_{1} \\ & \ddots \\ & & \lambda_{n} \end{bmatrix}\begin{bmatrix} \boldsymbol{x}_{1}^{\top} \\ \vdots\\ \boldsymbol{x}_{n}^{\top} \end{bmatrix} =\sum\lambda_{i}\boldsymbol{x}_{i}\boldsymbol{x}_{i}^{\top}
推广:埃尔米特矩阵可以被对角化分解为
A=U\Lambda U^{\mathrm{H}}
其中U是酉矩阵,满足U^{\mathrm{H}}U=I。
酉矩阵 (Unitary Matrix)
有着规范正交的列的 n\times n 的复矩阵。
U^{\mathrm{H}}U=I
定理:(U\boldsymbol{x})^{\mathrm{H}}(U\boldsymbol{y})=\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}(保内积)。
定理:每个 U 的特征值都有 \lvert \lambda\rvert =1。
(U\boldsymbol{x})^{\mathrm{H}}(U\boldsymbol{x})=\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{x}=(\bar\lambda \boldsymbol{x}^{\mathrm{H}})(\lambda \boldsymbol{x})=\lvert \lambda\rvert ^{2}\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{x}\implies \lvert \lambda \rvert=1
例如:
U=\begin{bmatrix} \cos\theta & -\sin\theta \\ \sin\theta & \cos\theta \end{bmatrix}
则
\det(U-\lambda I) =\lambda^{2}-2\cos\theta\lambda+1
\implies\lambda=\cos\theta\pm i\sin\theta=e^{\pm i\theta}\implies \lvert \lambda \rvert =1
定理:若\boldsymbol{x},\boldsymbol{y}是酉矩阵的两特征向量,对应不同的特征值\lambda,\mu,则\boldsymbol{x}\perp \boldsymbol{y}。\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}=(U\boldsymbol{x})^{\mathrm{H}}(U\boldsymbol{y})=(\lambda \boldsymbol{x})^{\mathrm{H}}(\mu \boldsymbol{y})=\mu\bar{\lambda}(\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y})。- 这里
\mu\bar{\lambda}=(\mu-\lambda)\bar{\lambda}+\lambda\bar{\lambda}=(\mu-\lambda)\bar{\lambda}+1\neq 1。 - 所以
\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}=0。
斜埃尔米特矩阵(Skew-Hermitian Matrices)
K^{\mathrm{H}}=-K
对角元素满足 a-bi=-(a+bi)\implies a=0,所以为纯虚数。
若 K 是实矩阵,则称 K 是斜对称/反对称(Skew-Symmetric)的(K^{\top}=-K),对角元为 0。
若 K 为 skew-Hermitian 矩阵,则 iK 为 Hermitian 矩阵。
K^{\mathrm{H}}=-K\implies(iK)^{\mathrm{H}}=\bar i K^{\mathrm{H}}=-i(-K)=iK。
skew-Hermitian 矩阵的特征值为纯虚数。
iK是 Hermitian 矩阵。因此,(iK)\boldsymbol{x}=\lambda \boldsymbol{x},\lambda\in \mathbb{R}。- 因此
K\boldsymbol{x}=\frac{\lambda}{i}\boldsymbol{x}=-\lambda i\boldsymbol{x}.
定理:若 \boldsymbol{x},\boldsymbol{y} 是斜埃尔米特矩阵的两特征向量,对应不同的特征值 \lambda,\mu,则 \boldsymbol{x}\perp \boldsymbol{y}。
总结
| Real | Cpx |
|---|---|
\lVert \boldsymbol{x} \rVert^{2}=\sum x_{i}^{2} |
\lVert \boldsymbol{x} \rVert^{2}=\sum \lvert x_{i} \rvert^{2} |
\left\langle \boldsymbol{x},\boldsymbol{y} \right\rangle =\boldsymbol{x}^{\top}\boldsymbol{y} |
\left\langle \boldsymbol{x},\boldsymbol{y} \right\rangle =\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y} |
Orthogonal:\boldsymbol{x}^{\top}\boldsymbol{y}=0 |
Orthogonal:\boldsymbol{x}^{\mathrm{H}}\boldsymbol{y}=0 |
A^{\top} |
A^{\mathrm{H}} |
(AB)^{\top}=B^{\top}A^{\top} |
(AB)^{\mathrm{H}}=B^{\mathrm{H}}A^{\mathrm{H}} |
Symmetric Matrices A=A^{\top} |
Hermitian Matrices A=A^{\mathrm{H}} |
Symmetric Matrices A=Q\Lambda Q^{\top} |
Hermitian Matrices A=U\Lambda U^{\mathrm{H}} |
Orthogonal Matrices Q^{\top}Q=I |
Unitary Matrices U^{\mathrm{H}}U=I |
Skew-Symmetric Matrices A^{\top}=-A |
Skew-Hermitian Matrices A^{\mathrm{H}}=-A |
对于 Hermitian, Unitary, Skew-Hermitian 矩阵,不同的特征值对应的特征向量相互垂直。它们都可以用酉矩阵进行对角化。
相似矩阵
定义:称 A,B 为相似矩阵,当且仅当存在可逆矩阵 M 使得 B=M^{-1}AM(也就是 A=MBM^{-1})。记作 A\sim B。
定理:若 A\sim B,则 A 和 B 有相同的特征值,且 A 的每个特征向量 \boldsymbol{x} 对应 B 的特征向量 M^{-1}\boldsymbol{x}。
A\boldsymbol{x}=\lambda \boldsymbol{x}\implies B(M^{-1}\boldsymbol{x})=M^{-1}AMM^{-1}\boldsymbol{x}=M^{-1}A\boldsymbol{x}=\lambda(M^{-1}\boldsymbol{x})。- 另一种解释:
\det(B-\lambda I)=\det(M^{-1}AM-\lambda I)=\det(M^{-1}(A-\lambda I)M)=\det(A-\lambda I)。
相似矩阵的集合意义:A\sim B 可以解释成它们代表相同的线性变换 T:\mathbb{R}^n\to \mathbb{R}^n,只是用不同的基 V=\begin{bmatrix}\boldsymbol{v}_{1} & \dots & \boldsymbol{v}_{n} \end{bmatrix} 和 W=\begin{bmatrix}\boldsymbol{w}_{1} & \dots & \boldsymbol{w}_{n}\end{bmatrix},且有:
W=VM
就有
B=M^{-1}AM
Schur Lemma:对任意复矩阵 A,存在一个酉矩阵 U,使得 T=U^{-1}AU 为一个上三角矩阵。
证明:
- 假设存在
T=U^{-1}AU是一个上三角矩阵,则AU=UT,设U=\begin{bmatrix}\boldsymbol{x}_{1} & \dots & \boldsymbol{x}_{n}\end{bmatrix}对照一下得到A\boldsymbol{x}_{1}=t_{11}\boldsymbol{x}_{1}。那么\lVert \boldsymbol{x}_{1} \rVert=1且\boldsymbol{x}_{1}是A的一个特征向量,特征值为t_{11}。 n=2的情况:\begin{aligned} A\boldsymbol{x}_{1}=t_{11}\boldsymbol{x}_{1} & & (1) \\ A\boldsymbol{x}_{2}=t_{12}\boldsymbol{x}_{1}+t_{22}\boldsymbol{x}_{2} & & (2) \end{aligned}- 由于
\det (A-\lambda I)=0有至少一个解\lambda_{1}\in \mathbb{C},则可以找到\boldsymbol{v}_{1}\in \mathbb{C}^{2}\setminus\{0\},使得A\boldsymbol{v}_{1}=\lambda_{1}\boldsymbol{v}_{1}。 - 我们令
\boldsymbol{x}_{1}=\frac{\boldsymbol{v}_{1}}{\lVert \boldsymbol{v}_{1} \rVert},t_{11}=\lambda_{1},则(1)成立。 - 存在
\boldsymbol{x}_{2}\in \mathbb{C}^{2},使得\boldsymbol{x}_{1}\perp \boldsymbol{x}_{2},\lVert \boldsymbol{x}_{2} \rVert=1,这里\boldsymbol{x}_{1},\boldsymbol{x}_{2}就是\mathbb{C}^{2}的一组基(用 Gram-Schmidt 正交化可以找到), 那么存在t_{12},t_{22}\in \mathbb{C},使得A\boldsymbol{x}_{2}=t_{12}\boldsymbol{x}_{1}+t_{22}\boldsymbol{x}_{2}。这就得到了一个上三角矩阵T。 n=3的情况:同样有一个A\boldsymbol{x}_{1}=\lambda_{1}\boldsymbol{x}_{1},用 Gram-Schmidt 正交化方法,可以找到一组标准正交基\boldsymbol{x}_{1},\boldsymbol{x}_{2},\boldsymbol{x}_{3}\in \mathbb{C}^3,那么有:
\begin{aligned} A\boldsymbol{x}_{1}=\lambda_{1}\boldsymbol{x}_{1} \\ A\boldsymbol{x}_{2}=a_{12}\boldsymbol{x}_{1}+a_{22}\boldsymbol{x}_{2}+a_{32}\boldsymbol{x}_{3} \\ A\boldsymbol{x}_{3}=a_{13}\boldsymbol{x}_{1}+a_{23}\boldsymbol{x}_{2}+a_{33}\boldsymbol{x}_{3} \end{aligned}-
这里令
U'=\begin{bmatrix}\boldsymbol{x}_{1} & \boldsymbol{x}_{2} & \boldsymbol{x}_{3}\end{bmatrix},T'=\begin{bmatrix}\lambda_{1} & a_{12} & a_{13} \\ 0 & a_{22} & a_{23} \\ 0 & a_{32} & a_{33}\end{bmatrix}。
-
那么就有
AU'=U'T'。把T'写成\begin{bmatrix}\lambda_{1} & a \\ 0 & A_{1}\end{bmatrix}。要把
A_{1}变成上三角矩阵,这个就是n=2的情况,于是存在U_{1}使得U_{1}^{-1}A_{1}U_{1}是上三角矩阵。 -
那么存在
U_{2}=\begin{bmatrix}1 & 0 \\ 0 & U_{1}\end{bmatrix},U_{2}^{-1}=\begin{bmatrix}1 & 0 \\ 0 & U_{1}^{-1}\end{bmatrix}是一个酉矩阵,使得
T=U_{2}^{-1}T'U_{2}=\begin{bmatrix}\lambda_{1} & aU_{1} \\ 0 & U_{1}^{-1}A_{1}U_{1}\end{bmatrix}是一个上三角矩阵。
- 于是有
T=U_{2}^{-1}U'^{-1}AU'U_{2},也就是存在U=U'U_{2}使得T=U^{-1}AU为上三角矩阵。 - 递归可证明原定理。
谱定理(Spectral Theorem):若 A 是埃尔米特矩阵,则存在酉矩阵 U 使得 U^{-1}AU=\Lambda(实对称矩阵)。
- Schur Lemma 给出存在酉矩阵
U使得U^{-1}AU是上三角矩阵。 - 又因为
(U^{-1}AU)^{\mathrm{H}}=(U^{\mathrm{H}}AU)^{\mathrm{H}}=U^{\mathrm{H}}A^{\mathrm{H}}U=U^{\mathrm{H}}AU=U^{-1}AU,它是一个对角矩阵。
Remark:若 A 是一个实对称矩阵,Schur Lemma 中的 U 可以选成 Q,进一步得出 Q^{-1}AQ 是对角矩阵。(正交对角化)
将对称矩阵 A 写成 Q\Lambda Q^{\top},叫做 A 的 谱分解:
A=Q\Lambda Q^{\top}=\sum\lambda_{i}\boldsymbol{u}_{i}\boldsymbol{u}_{i}^{\top}
这就是一些投影矩阵的和。
代数重数:特征方程中,某一个根的重根数,叫做这个根的代数重数。
谱分解定理(Spectrum Decomposition Theorem):任何埃尔米特矩阵 A 有 k 个特征值 \lambda_{1},\dots,\lambda_{k},每个特征值对应的特征向量张成子空间 V_{i} 则谱定理告诉我们:
A=\sum\lambda_{i}P_{i}
其中 P_{i} 为向子空间 V_{i} 作投影的投影矩阵。
定义正规矩阵(Normal Matrices):若 AA^{\mathrm{H}}=A^{\mathrm{H}}A,则称 A 为正规的(Normal)。
- Hermitian, Skew-Hermitian, Unitary 矩阵都是正规矩阵。
Remark: - Hermitian 矩阵
A^{\mathrm{H}}=A,则\lambda=\bar{\lambda},则\lambda为实数。 - Skew Hermitian 矩阵
A^{\mathrm{H}}=-A,则\lambda=-\bar{\lambda},则\lambda为纯虚数。 - Unitary 矩阵
A^{\mathrm{H}}A=I,则\bar{\lambda}\lambda=\lvert \lambda \rvert^{2}=1,则\lvert \lambda \rvert=1。
正规矩阵的谱定理(Spectral Theorem for Normal Matrices):一个复矩阵 A 可以被酉矩阵 U 对角化,当且仅当 A 是正规矩阵。
- 证明:
\implies:A=U\Lambda U^{\mathrm{H}},那么AA^{\mathrm{H}}=U(\Lambda\Lambda^{\mathrm{H}})U^{\mathrm{H}}=U(\Lambda^{\mathrm{H}}\Lambda)U^{\mathrm{H}}=A^{\mathrm{H}}A。 - 右推左:Schur Lemma 给出存在酉矩阵
U使得T=U^{\mathrm{H}}AU是一个上三角矩阵。这里TT^{\mathrm{H}}=(U^{\mathrm{H}}AU)(U^{\mathrm{H}}A^{\mathrm{H}}U)=U^{\mathrm{H}}AA^{\mathrm{H}}U=U^{\mathrm{H}}A^{\mathrm{H}}AU=T^{\mathrm{H}}T。那么T也是一个正规矩阵。可以证明,上三角的正规矩阵必然是对角矩阵,于是就完成了证明。
(期末不考)
定义约当块(Jordan Block):
J_{i}=\begin{bmatrix}
\lambda_{i} & 1 \\
& \lambda_{i} & 1 \\
& & \ddots & \ddots \\
& & & \ddots & 1 \\
& & & & \lambda_i
\end{bmatrix}
定义约当形(Jordan Form):
J=\begin{bmatrix}
J_{1} \\
& J_{2} \\
& & \ddots \\
& & & J_{s}
\end{bmatrix}
其中 J_{i} 为约当块。
那么:
\det(J_{i}-\lambda I)=(\lambda_{i}-\lambda)^n=0\implies\lambda=\lambda_{i}。(J_{i}-\lambda_{i}I)\boldsymbol{x}=0\implies \boldsymbol{x}=c\begin{bmatrix}1 \\ 0 \\ \vdots \\ 0\end{bmatrix},\quad c\in\mathbb{C}
。
约当形可对角化当且仅当所有约当块的大小均为 1。
有相同的 Jordan Form 等价于相似。